Het MensKompas
Een reflectiekader dat helpt zichtbaar te maken wat buiten beeld kan raken wanneer systemen, procedures en beleid leidend worden, en dat ruimte maakt om de menselijke ervaring opnieuw mee te wegen.
Hoe blijft de overheid recht doen aan mensen, ook als systemen complexer worden en digitalisering sneller gaat?
Waar het schuurt
Beleid wordt met zorg gemaakt. Er zijn kaders, toetsen en evaluaties om gevolgen vooraf te overzien. En toch blijft soms buiten beeld hoe een regel in een mensenleven uitpakt. Niet alleen op zichzelf, maar samen met alle andere regels die daar ook landen.
Iedere organisatie ziet een deel. De gemeente ziet een voorziening, de zorgverzekeraar een vergoedingsvoorwaarde, de uitvoering een dossier. Elk stukje klopt. Niemand ziet het geheel. Zo kan een mens uit beeld verdwijnen: in de ruimte tussen een toegekende voorziening en de werkelijkheid achter de voordeur.
Afzonderlijk klopt het misschien. Samen klopt het niet.
Wat het MensKompas is
Het MensKompas is een reflectieve visie voor bestuurders, beleidsmakers en professionals. Het helpt zichtbaar te maken waar beleid, uitvoering en systemen schuren met het geleefde leven, en brengt die ervaring terug naar de plek waar besloten wordt. Niet als extra controlelaag, maar als uitnodiging om stil te staan bij wat besluiten doen met mensen.
Het vertrekt vanuit waarden die al in het openbaar bestuur besloten liggen: menselijke waardigheid, rechtvaardigheid, autonomie, zorgvuldigheid, verbondenheid, vertrouwen, gelijkwaardigheid en responsiviteit.
Wat het wel en niet is
Wel
- Een gedeelde taal voor menselijkheid in beleid.
- Een vorm van vroegsignalering, zodat kleine wrijvingen zichtbaar worden voordat ze uitgroeien tot grote problemen.
- Normatief in waarden, niet voorschrijvend in uitkomsten.
Niet
- Een audit, vinklijst, score of keurmerk.
- Geen nieuwe toets naast het Beleidskompas, en geen middel om besluiten achteraf te legitimeren.
Hoe het kijkt
Het MensKompas begint niet bij een beleidsdossier, maar bij mensen en wat beleid in hun leven doet. Eén verhaal is geen bewijs. Maar wie de ervaringen van verschillende mensen naast elkaar legt, en naast wat al bekend is uit de uitvoering en uit cijfers, ziet wat steeds terugkomt. Een brief die afschrikt. Een digitaal proces dat buitensluit. Hulp die wegvalt bij een overgang. Regels die elkaar tegenwerken.
Het is geen eenmalige toets, maar een terugkerende beweging: zien, duiden en bijstellen. En dan opnieuw kijken, want elke bijstelling is weer een aanname.
Beleid bewijst zich in de levens waarin het landt.
Werken met het MensKompas
Binnenkort van startOntwerpverkenning
Ik zoek twee organisaties die samen met mij willen verkennen wat er gebeurt als het leven van mensen een vaste plek krijgt in beleid. Kleinschalig, tijdelijk en lerend. Geen pilot die moet slagen, maar een verkenning waarin ook falen iets leert.
Wie een verhaal deelt, houdt zeggenschap over wat hij of zij vertelt, krijgt een passende vergoeding en hoort terug wat er met de inbreng gebeurt.
Wil je een van de twee verkenningen met je organisatie doen? Meld je aan. Je hoort van mij zodra de eerste verkenningen van start gaan.
Neem contact opLees meer
In het novembernummer van Publiek Denken verschijnt het essay Beste beleidsmaker, een brief aan wie de kloof tussen beleid en leven kan helpen dichten.
Over de maker
Manuela Fun heeft een journalistieke achtergrond en werkte lang als zelfstandig communicatieprofessional, voordat ze de overheid van binnenuit leerde kennen. Die dubbele blik, van buiten en van binnen, brengt ze samen in het MensKompas.